انواع گرماتاب
هیتر تابشی یا گرماتاب انواع مختلفی دارد و هرکدام از آنها با توجه به نوع سوخت، ساختار، محل نصب، میزان گرمایش و نوع کاربری، ویژگیها و مزایای خاص خود را دارند. به طور کلی هیترهای تابشی که در ادامه انها را گرماتاب می نامیم را می توان به چهار گروه اصلی تقسیم کرد: گرماتاب لولهای، گرماتاب سرامیکی، گرماتاب برقی و گرماتاب قارچی. این چهار مدل از مهمترین و پرکاربردترین انواع گرماتاب هستند و هرکدام نیز زیرمجموعهها و مدلهای مختلفی دارند.
گرماتاب لوله ای: گرماتاب لولهای یکی از رایجترین انواع سیستمهای گرمایش تابشی است. این مدل معمولاً در فضاهای صنعتی، سولهها، کارگاهها، سالنهای تولید، انبارها، مراکز ورزشی، نمایشگاهها و محیطهای بزرگ استفاده میشود. در این نوع سیستم، مشعل گازی باعث تولید حرارت میشود و گرما از طریق لولههای مخصوص منتشر میگردد. لولهها پس از گرم شدن، انرژی حرارتی را به صورت تابشی به محیط و اجسام منتقل میکنند. گرماتاب لولهای خود در انواع مختلفی مانند گرماتاب مرکزی، گرماتاب خطی، گرماتاب آویز و برخی مدلهای سفارشی تولید میشود که هرکدام برای شرایط خاصی مناسب هستند. این نوع گرماتاب به دلیل راندمان بالا، پوشش حرارتی مناسب و امکان استفاده در فضاهای وسیع، بسیار مورد توجه قرار گرفته است.
گرماتاب سرامیکی: گرماتاب سرامیکی نیز یکی دیگر از انواع مهم گرماتاب به شمار میرود. این مدل نیز با گاز کار میکند و حرارت را از طریق صفحات یا قطعات سرامیکی تابشی به محیط انتقال میدهد. در این سیستم، شعله گاز باعث داغ شدن سطح سرامیکی میشود و سپس این سطح گرما را به شکل اشعه مادون قرمز به اطراف منتشر میکند. گرماتاب سرامیکی به دلیل شدت تابش بالا، سرعت مناسب در انتقال گرما و عملکرد مطلوب در فضاهای باز یا نیمهباز، کاربرد زیادی در رستورانها، تراسها، فضاهای تجاری، سالنها و برخی محیطهای صنعتی دارد. این نوع سیستم برای مکانهایی که نیاز به گرمایش موضعی و سریع دارند، گزینه بسیار خوبی محسوب میشود.
گرماتاب قارچی:بخاری گرماتاب قارچی که به هیتر پاسیو نیز معروف است، یک سیستم گرمایشی تابشی متحرک است که مخصوص فضاهای باز طراحی شده است. این دستگاه با استفاده از گاز مایع (کپسول) کار میکند؛ گرمای تولید شده توسط مشعل در قسمت بالای دستگاه، با برخورد به کلاهک قارچیشکل، به صورت یکنواخت و ۳۶۰ درجه به سمت پایین و محیط اطراف بازتاب داده میشود. این دستگاه با طراحی زیبا، قابلیت جابهجایی آسان و کارایی بالا، بهترین گزینه برای حفظ مشتریان و افزایش زمان استفاده از فضاهای باز مانند رستورانها، کافهها، تراسها و باغها در فصلهای سرد سال است.
گرماتاب برقی:در کنار این سه مدل، گرماتاب برقی نیز از دیگر انواع مهم سیستمهای گرمایش تابشی است. همانطور که از نام آن مشخص است، این نوع گرماتاب با برق کار میکند و برخلاف مدلهای لولهای و سرامیکی، برای تولید گرما به گاز نیازی ندارد. در گرماتاب برقی، انرژی الکتریکی به گرمای تابشی تبدیل میشود و این گرما مستقیماً به افراد، اشیا و سطوح منتقل میگردد. این مدل معمولاً برای فضاهایی مناسب است که دسترسی به گاز وجود ندارد یا استفاده از سوخت گازی محدودیت دارد. همچنین در برخی فضاهای داخلی، محیطهای کوچکتر، واحدهای تجاری، اداری، خانگی و حتی برخی کاربریهای خاص، گرماتاب برقی میتواند انتخاب مناسبی باشد. نصب آسان، نیاز کمتر به زیرساخت گاز و عملکرد تمیزتر، از جمله مزایای این نوع گرماتاب است.
نکته مهم این است که گرماتابهای لولهای و سرامیکی اگرچه با گاز کار میکنند، اما معمولاً به برق نیز متصل میشوند. دلیل این موضوع آن است که برخی اجزای دستگاه مانند جرقهزن، فن، برد کنترل، ترموستات یا تجهیزات ایمنی برای عملکرد صحیح به برق نیاز دارند. بنابراین در این مدلها، سوخت اصلی گاز است اما برق نیز نقش کمکی و کنترلی دارد. در مقابل، در گرماتاب برقی، انرژی مورد نیاز دستگاه به طور کامل از برق تأمین میشود و منبع اصلی گرمایش، جریان الکتریکی است.
تفاوت گرماتاب گازی و برقی در تعمیر چیست؟
تفاوت اصلی این دو نوع گرماتاب در نوع سیستم تولید گرما و قطعات مصرفی آنها است. همین موضوع باعث میشود نحوه خرابی و روش تعمیر آنها نیز متفاوت باشد.
گرماتاب گازی
– وابسته به سیستم گازرسانی، مشعل، جرقهزن و سنسور شعله است.
– خرابیهای آن بیشتر به احتراق، نشتی گاز، فشار گاز و شعله مربوط میشود.
– در زمان تعمیر، بررسی ایمنی اهمیت بسیار زیادی دارد و باید اتصالات گاز و عملکرد مشعل با دقت کنترل شود.
گرماتاب برقی
– بیشتر با المنت، سیمکشی، ترموستات، برد و اتصالات برقی درگیر است.
– خرابیها معمولاً به قطعی برق، سوختن المنت، خرابی ترموستات یا ایراد در برد الکترونیکی مربوط میشود.
– تعمیر آن از نظر گاز و احتراق سادهتر است، اما از نظر برق باید بسیار دقیق و ایمن انجام شود.
به طور کلی، تعمیر گرماتاب گازی بیشتر به مهارت در بخش سوخت و احتراق نیاز دارد، در حالی که تعمیر گرماتاب برقی بیشتر به دانش فنی در حوزه برق و قطعات الکترونیکی وابسته است. به همین دلیل، برای عیبیابی و تعمیر هر دو مدل، بهتر است از تکنسین متخصص استفاده شود تا دستگاه با ایمنی کامل و عملکرد صحیح دوباره راهاندازی شود.
در نهایت میتوان گفت که هر چهار نوع گرماتاب، یعنی لولهای، سرامیکی، قارچی و برقی، در جایگاه خود کاربردی و مفید هستند. شناخت تفاوتها، مزایا، نوع سوخت و نحوه تعمیر هرکدام، به شما کمک میکند تا متناسب با نیاز محیط، بهترین انتخاب را داشته باشید و از یک سیستم گرمایشی کارآمد، کممصرف و مناسب بهرهمند شوید.